Week 2004 03 Ineens vertellen mensen me dat ik er goed uit zie. Mijn leven lang ben ik ervan uitgegaan dat ik niet thuis hoor in de groep lekkere jongens, maar plotseling krijg ik een paar keer per week te horen hoe ik overkom. Mijn wekelijks verschijnen op de televisie helpt mensen zelfs om van een afstand bij te houden hoe het met me staat. "Je zag er moe uit Ivan." Of mijn favoriete beschrijving: "Je leek wel transparant, zo kwetsbaar". Meestal krijg ik echter complimenten, die ik nog nooit heb gehad. "Je zag er zo stralend uit", of "Je wordt mooi oud". Als troost voor het oud worden of voor het feit dat er dingen in me groeien die er niet horen? Of hoor ik er anders uit te zien door wat me is overkomen? En hoe dan? Een beetje dramatisch: ongeschoren, met holle ogen, gele tanden en schuim in mijn mondhoeken? Ik heb nooit aan mezelf gedacht in categorieën als mooi versus lelijk. Op de lagere school was het uitsluitend belangrijk of je als eerste of als laatste gekozen werd bij een partijtje voetbal. Ik was nooit de eerste, maar ook nooit de laatste. Zo zag ik mezelf ook, in die pikorde. Later, met andere sporten, ging het precies zo. Ik kon alles wel aardig, maar ik excelleerde nooit. Zo is het nog steeds. Ik kan wel aardig tennissen en win meestal van Marion, maar dat is het dan ook zo'n beetje. In hoeverre ik aantrekkelijk was voor de meisjes hing daarmee samen. Natuurlijk is er onderzoek gedaan naar wat aantrekkelijk gevonden wordt. Het belangrijkste daarbij is symmetrie. Het is ook een beetje lullig als de linkerkant van je lichaam verschilt van de rechterkant. In de natuur duidt dat op ziekte en dat is een waarschuwingssignaal in de liefde: kijk uit, begin hier niets mee, want daar krijg je geen gezonde kinderen mee. Ja, zo praktisch is de menselijke passie uiteindelijk. Zo ver ik kan zien, lijd ik nog niet aan buitenissige asymmetrie. Wat we mooi vinden is terug te voeren op de overleefkansen die een potentiële partner te bieden heeft. Ronde vormen bij een vrouw worden door mannen in het algemeen aantrekkelijk gevonden, want dat betekent dat ze een goede moeder wordt. Daarom keuren mannen vrouwen ook in eerste instantie op borsten en billen. Ooit is de voorkeur voor stevige borsten ingegeven door de keurende blik van de toekomstige vader: is zij in staat om mijn kinderen goed te voeden. Eigenlijk is de afdeling damesbladen voor mannen bij de tijdschriftenhandel een jonge moedermarkt, hoewel het vaak zo anders lijkt. Vrouwen beoordelen mannen weer op andere wijze. Spieren zijn belangrijk, want een stevig gebouwde man brengt waarschijnlijk veel eten mee naar huis en zorgt goed voor zijn gezin. Het schijnt dat ook een buikje bij een man aantrekkelijk is omdat het terug te voeren is op het idee dat een man met een buikje altijd te eten heeft. In de oertijd was er geen bankrekening om te controleren of er goede vooruitzichten waren. Mannen met een grote mond worden ook reuze leuk gevonden. Dat zijn leiderstypes en die redden het maatschappelijk wel. Wij schrijvers hebben alleen een grote mond op papier als niemand ons kan zien. Als je een schrijver in het echt ontmoet valt hij tegen, want over het bedenken van een gevatte opmerking doet hij een kwartier. Dat is in de strijd om te overleven natuurlijk geen geweldig voordeel. Misschien is het moeilijk te aanvaarden dat onze voorkeuren in de liefde uiteindelijk terug te voeren zijn op zulke banale drijfveren, maar jeugd, kracht en gezondheid blijven toch de basis voor onze smaak. Al jong begreep ik waar ik wat dat betreft stond en dat werd me vooral duidelijk als ik fantaseerde over hoe ik eruit zou zien als vrouw. Ik kon mezelf niet anders voorstellen dan als een vrouw met een grote neus en eigenlijk niet het type dat je aantrekkelijk vindt, maar wel als iemand met lef, als iemand die ervoor gaat, wat anderen er ook over zeggen. Soms zie ik zulke vrouwen en dan besef ik onmiddellijk dat ik nooit op het eerste gezicht verliefd op ze zou worden, maar ik sympathiseer sterk met ze. Sterker, ik voel ook een soort bewondering omdat ze ondanks gebrek aan ronde vormen en symmetrie er toch met stijl iets van maken. Het is daarom verwarrend dat ik in deze fase van mijn leven ineens moet horen dat ik er goed uit zie. Het komt bovendien in een tijd dat ik mezelf niet meer herken. De medicatie die mijn mannelijke hormoon langzaam maar zeker afbreekt tast juist dat aan waardoor ik er met lef en stijl altijd iets van heb durven te maken. Mijn spieren worden afgebroken. Als ik 's morgens wakker word denk ik het zelfs letterlijk te kunnen voelen. Tegelijkertijd zetten zich laagjes vet, waarschijnlijk voor de aantrekkelijke ronde vormen waar het andere geslacht zo veel voordelen van heeft, af op plaatsen waar ik ze nooit heb gehad. Naakte armen, benen en borst. Als ik in de spiegel kijk zie ik een heel ander mens dan er een jaar geleden nog terug keek. Een kikker en niemand die er met een goedgeplaatste kus nog een prins van kan maken. Deze week zou ik weer zo'n injectie hebben gekregen om mijn hormonen opnieuw voor drie maanden te onderdrukken, maar daar mag ik nu mee stoppen omdat we dan kunnen beoordelen of de bestraling effectief is geweest. Zou nu langzaam maar zeker de man in me terugkruipen? Ga ik weer een puberteit tegemoet waarin ik lastig en wispelturig ben zoals veertig jaar geleden? En zal, als ik met die medicijnen stop, niet ook het gezwel weer opleven? Kan ik niet beter een kikker blijven die nog wat langer in leven blijft? Mike, Marion's neef, was een paar weken naar zijn ouders in Indonesië geweest. Op de dag dat hij terug in Nederland was bezochten we hem en namen hem mee uit eten. Het was een donkere, druilerige avond en Mike was moe door de jetlag. Marion stond bij zijn flat voor de deur op hem te wachten met een plastic tas met eten, want hij had natuurlijk niets in huis. Een andere flatbewoner, een wat oudere man, die waarschijnlijk boodschappen gedaan had, kwam net thuis en wachtte naast Marion tot de flatdeur openging. Mike zag ze zo samen door de ruit. Later in de auto vertelde Mike hoe hij was geschrokken omdat hij die man voor mij had aangezien. "Die man had net zo'n jas als jij en hij had ook, net als Marion een plastic tas in zijn hand. Dus ik dacht dat hij een van de tassen voor mij droeg. Maar hij zag er zo slecht uit. Zo bleek. Zo oud. Hij glimlachte naar me zoals jij ook altijd doet. Ik raakte in paniek." Waarschijnlijk zien mensen die me vertellen dat ik er goed uit zie ook dat ik een kikker ben geworden, maar ze zijn gewoon blij dat ik ze nog niet aan het schrikken maak. Terug