Week 2004 49 In het vliegtuig op weg naar Chennai in India krijg ik een voorproefje van wat we te wachten staat. In plaats van naar Spiderman 2 te kijken, besluit ik om achter elkaar twee Hindi films te bekijken. Eén van die films gaat over twee vrienden die van de zelfde vrouw houden. Na veel zang- en dansscenes overlijdt één van de twee vrienden in het ziekenhuis aan een hartkwaal en zitten zijn beste vriend en de vrouw aan zijn bed. Een drie-zakdoeken-film - 3hanky -, zoals men dat in Azië zeer toepasselijk noemt. In de andere film komt een jonge vrouw bij een ver familielid in de stad wonen omdat ze daar de universiteit bezoekt. Ik durf het woord meisje niet te gebruiken, omdat die Indiase actrices met hun voluptueuze blote buiken er altijd uitzien of ze toch wel ruim voorbij de dertig zijn. De familie bij wie ze komt wonen bestaat uit ouders en een zoon van dezelfde leeftijd als de jonge vrouw. Die twee brengen veel tijd met elkaar door en de vrouw wordt verliefd. De man ook, maar hij beseft het niet, want wat weten mannen nu van de liefde? Hij laat zijn moeder gewoon doorgaan om een geschikte huwelijkspartner voor hem te vinden, terwijl de jonge vrouw bij hem in huis hunkert naar drie woorden uit zijn mond. "I love you." Dat is wonderlijk want het is een film waarin ik nooit iets van de dialogen zou begrijpen als er geen ondertitels waren. Op de zin "Uncle, I missed the bus" na, die de mannelijke hoofdpersoon uitspreekt als hij door heeft dat hij te laat is met het uitdrukken van zijn gevoelens voor de vrouw omdat zij met een ander gaat trouwen, zijn de enige woorden die niet in Hindi worden uitgesproken: 'I love you'. Aan Sharuna heb ik later gevraagd of die woorden ook in Hindi bestaan. Ze lachte alsof ik iets heel vreemds vroeg. "Natuurlijk niet," zei ze. Ik vroeg me af wat de boodschap van de film was. Misschien dat jongens net kinderen zijn en dat het lang duurt voor ze hun committment tonen, voor ze in de internationale taal van de liefde de clichés durven uitspreken die ze tot mannen maakt. Vorig jaar toen Kaja steeds meer moeilijkheden in zijn huwelijk had, vertelde hij eens dat hij bang was dat hij niet gepassioneerd was, omdat hij zich niet over kon geven aan de liefde. Ik vond dat onzin, want op zijn twintigste reisde hij naar India, achter de vrouw aan van wie hij toen hield, om daar met haar te trouwen. En later stopte hij met zijn studie omdat ze in Rome wilde wonen. Ik kan niet zeggen of ik zelf een gepassioneerd mens ben. Al mijn boeken gaan over mannen die bang zijn te vallen als ze zich overgeven. Als ik een Indiase man zou zijn geweest, had ik dan ook zo veel moeite om 'I love you' te zeggen? 's Avonds als ik moe van de hele dag hard werken in mijn hotelkamer bij het slechte licht wat probeer te lezen, maar de veel te kleine letters van mijn boek zie dansen, zet ik de televisie aan. Er zijn 72 kanalen en op twee nieuwskanalen na zijn het allemaal zenders die clips uit Hindi films uitzenden. De meeste komen niet uit Bollywood, want ik bevind me in Tamil Nadu, waar ze liever Tamil spreken. Ze komen uit Kollywood. De K staat voor Kodam Pakkam, het treinstation in Chennai in de buurt waarvan alle filmstudio's te vinden zijn. Elke avond bestudeer ik de mannen en vrouwen die rond wervelen in hun dansjes en met hoge stemmen liefdesliedjes zingen. Vaak gaat het over rovers die in onherbergzame gebieden vertoeven, bij het kampvuur whisky drinken, terwijl begeerlijke vrouwen rond ze dansen. Andere keren is het zeer eigentijds, speelt het zich af in de stad, komen er veel motoren in voor en zijn de vrouwen in strak leer gekleed. Nooit wordt er gekust, want dat is de ultieme pornografie voor Indiërs. Soms zijn de beelden braaf, maar af en toe ook dubbelzinnig, want als het gaat om wat er tussen mannen en vrouwen gebeurt, is de erotiek van groot belang. "Use pannu da enna use pannu da. Pannu yosi kama enna konjima fuse pannu da. Taste pannuda enna taste pannuda. Teenage ice cream taste pannu da. Feel pannu da enna feel pannu da. Pee pee pee dum dum feel pannu da." Voor wie niet goed in Tamil is heb ik de Engelse vertaling van deze oude Indiase wijsheden gevraagd: Use me, use me. Without thinking fuse me. Taste me, taste me. Taste this teenage ice cream. Feel me, feel me. Feel this pee pee pee dum dum. Ik weet niet goed wat ik me bij de pee pee pee dum dum voor moet stellen, maar de manier waarop de dames die dat zingen gekleed zijn laat weinig aan de fantasie over. Behalve de erotiek is er ook nog iets anders van groot belang in de relatie tussen mannen en vrouwen in India. De billboards in de stad tonen jonge vrouwen met een creditkaart in de hand. "How to buy what you want without being rich?" De oplossing is een 'extra' kaart, die een man met voldoende middelen je wel wil geven. In een andere reclameboodschap lees ik: "Get answers to your deepest prayers." Een Indiase vrouw met gouden ringen en kettingen aan alle lichaamsdelen krijgt nog een extra ketting omgehangen door een man die achter haar staat. "At Gold Temple. Honest diamonds. Honest jewelry." En in één van de weinige talkshows op de televisie die ik kan volgen zie ik moderne vrouwen discussiëren over stijl. Wat moet een man met stijl hebben? Het allereerste dat genoemd wordt is geld en alle lieftallige vrouwen zijn daar ook even beslist over. In de zondagskranten in de sectie Lifemates staan de advertenties die de moeders voor hun zonen of dochters hebben gezet. Antwoorden als je van de juiste kaste bent, minstens 15.000 rupees per maand verdient en je horoscoop meesturen. Midden in de presentatie die ik op maandagmiddag geef gaat mijn mobiele telefoon. Het is ochtend in Nederland. Ik ken maar één persoon die me nu zal bellen en daarom onderbreek ik mijn praatje, geef de mensen in de workshop een opdracht en neem de telefoon op. Marion is een beetje geërgerd. "Waarom bel je niet? Ik heb je al zoveel sms'jes gestuurd." Ik probeer me nog een beetje te verdedigen. Ik werk. De telefoon zit in mijn rugzak. Ik hoor hem niet altijd. "Kaja en Elle zijn vrijdag getrouwd." Mijn hart is een vogel die uit z'n kooi wil ontsnappen. Ik zou ter plekke een dans willen uitvoeren met veel sari's, blote buiken, mannen met snorren, hoofden die niet ja of nee zeggen en vrolijke muziek. Het duurt een tijd voordat ik Kaja zelf aan de telefoon heb om hem te feliciteren. Gelukkig vlieg ik in de nacht van maandag op dinsdag al naar huis. Met opzet kijk ik geen Hindi films meer tijdens de vlucht. Ik slaap. Als ik 's morgens wakker word en naar het toilet ga, zie ik in de spiegel onder de neonverlichting een man die ik van twee jaar geleden herken: gezond, moe, stoppelbaard, leren jas, kijkend over zijn leesbril heen. Een man die trots is op zijn zoon omdat hij 'I love you' of 'Ik hou van je' kan zeggen, omdat hij gepassioneerd is en zich met zijn gevoelens mee durft te laten voeren. Terug