Week 20 -2006 Tot niet zo lang geleden werd verliefdheid als een ziekte beschouwd. Niet ten onrechte natuurlijk. Want wat stellen verliefde mensen zich aan! In elke samenleving heeft men gedrag dat erg afwijkt tot ziekte verklaard. Waarom zou je dan ook verliefdheid niet op die manier moeten beoordelen? De oude Hippocrates kende de ziekte al en de Griekse dichteres Sappho beschreef de verschijnselen in haar gedichten. Ze zou zich ook van de rotsen hebben gegooid wegens een onbeantwoorde liefde, bewijs dat verliefdheid zelfs fatale gevolgen kan hebben. Uitkijken dus. Ovidius kwam in zijn Remedia Amoris met allerlei kuren om de ziekte te behandelen, maar hij waarschuwt: "De ziekte heeft duizend vormen; en ik heb duizend remedies." Eén van die methoden is om je allerlei negatieve eigenschappen van je geliefde voor te stellen. Stel je voor hoe ze op het toilet zit en erg stinkt. Denk vooral veel aan dat wat je van haar tegen staat. Herlees nooit de liefdesbrieven die je met haar hebt uitgewisseld. En lukt het dan allemaal nog niet, neem dan voldoende alcohol tot je, want dat helpt uiteindelijk altijd. Voor het stellen van de diagnose meende Galenus dat men de pols op moest nemen. Hij was dan zelfs in staat de verliefdheid te onderscheiden van gewone melancholie, een aandoening waar verliefdheid sterk op lijkt. Het interessante is dat ook in de Hindoe, Japanse en Chinese cultuur men tot de conclusie kwam dat verliefdheid een aandoening was waar iets aan moest worden gedaan. In later eeuwen onderscheidde men zelfs verschillende varianten van deze ziekte en er kwamen ook andere termen in gebruik. Zo kende men de 'erotomanie', welke vooral de lichamelijke liefde aanging. Jaques Ferrand (geboren in 1575) schreef er een heel boek over. Ter behandeling adviseerde hij bezoek aan de hoeren. Dat gaf de zieke weer een paar uren rust. Maar wat liep je daar weer niet allemaal voor aangenaams door op? De erotomanie verdween als ziekte eerder dan verliefdheid, omdat men seksualiteit steeds meer als een normale menselijke activiteit beschouwde. Maar de dwaasheid van de verliefde, die niet meer weer wat hij doet, bleven artsen problematisch vinden. Het is ook wel een heel gedoe, die verliefdheid. Het komt op alle leeftijden voor en de verschijnselen van de ziekte zijn bijzonder hinderlijk. Manische gedachten over de ander, steeds cadeautjes willen kopen, versnelde hartslag, gezwollen geslachtsdelen, overmoed of juist het gevoel tekort te schieten, trillende handen, impulsief gedrag, gemakkelijk lachen of huilen, steeds terugkerende dromen, behoefte om ten dienste te zijn, angst afgewezen te worden, jaloezie, en onhandigheid. Als je het in een bijsluiter leest, wil je het medicijn niet meer slikken. Voor geen goud ter wereld zou ik de verliefdheden in mijn leven hebben willen missen, maar nu ik het zo allemaal op een rijtje zet, zie ik op tegen weer zo'n aanval van 'amore insano'. Daar ben ik toch zeker te oud voor inmiddels. En wat voor effect zou het wel niet kunnen hebben op mijn prostaat? Nog altijd zijn er mensen die zich zorgen over de liefde maken. Op een Amerikaanse website over gezondheid met allerlei verstandige adviezen voor leergierige dames, lees ik dat het orgasme voor veel vrouwen geen pretje is. Post-orgasme hoofdpijn schijnt vaak voor te komen. Meestal is het niet zo ernstig, zo legt de voorlichtende arts uit, maar het kan behoorlijk pijn doen, want bij opwinding gaat er veel bloed naar handen, voeten en hoofd. Na het orgasme daalt de bloeddruk ineens en hup, daar heb je de poppen aan het dansen. De webdokter adviseert voldoende natriumrijk voedsel te eten: banaan en ook veel vitaminen. Wie een beetje verstandig is, begint toch niet aan al die ellende. Ik leef in een verwarrende wereld en kan niet anders dan concluderen dat de oude Grieken en Romeinen die al in detail beschreven hoe de ziekte van de verliefdheid zich ontwikkelt en er behandelingen voor bedachten, hun tijd ver vooruit waren. Er zijn tegenwoordig ook weer artsen die gewone verliefdheid als ziekte beschouwen en behandeling adviseren. Op hersenscans kun je namelijk zien dat verliefde mensen dezelfde activiteit in bepaalde delen van de hersenen vertonen als mensen met een obsessieve-compulsieve aandoening. En daar kun je maar het beste een antidepressivum tegen slikken. Sommige psychiaters hebben het niet zo op het slikken van pillen en behandelen verliefde mensen liever met psychotherapie. Op de bank dus… De ziekte komt soms in epidemieën voor en het voorjaar is natuurlijk wat dat betreft een gevaarlijke periode. Marion en ik gaan een weekend naar Parijs. Ik kende haar maar net en wilde haar opgewonden de hele wereld tonen, de restaurants waar ik in de Franse hoofdstad gegeten had, de schilderijen in musea aanwijzen die me ontroerd hadden, haar naar de straten meenemen waar ik in mei 1968 weg had moeten rennen voor de politie. Een beetje dwangmatig was het misschien wel. Uitkijken dat ik niet weer een aanval krijg en dat de ziekte weer opvlamt. Zou er een preventieve methode bestaan die het risico op zulke plotselinge gevoelens kan verhinderen? Terug