Week 21 -2006 Soms zie ik ze lopen, de mensen met zware depressies. Zwaar gebogen. Wenkbrauwen op hun schoenen. Diepe frons in hun voorhoofd. Je ziet op slag: "Dat komt nooit meer goed en het is beter uit de buurt te blijven." Wij hebben ooit eens een hulp in de huishouding gehad die dat in haar gezicht had, zelfs als ze lachte. Als we nieuwe bloemen hadden, ruimde ze die op en gooide ze in de vuilnisbak alsof alles wat vreugde kon brengen slechts onzin is en rommel geeft. Haar wenkbrauwen vormden een lange zwarte streep van links naar rechts over haar gezicht, vlak boven haar ogen. Haar te zien maakte ons al depressief en op de dagen dat onze hulp werkte, kwam er nooit meer iemand bij ons op bezoek. We waren blij dat ze vertrok. Sinds deze week vraag ik me af of we haar verkeerd beoordeeld hebben. Misschien was ze helemaal niet depressief, maar lag het aan haar gezichtsuitdrukking. Daar reageerden wij weer op door haar te vermijden en langzaam maar zeker ging ze zich steeds eenzamer voelen. Toen ze daarover bij haar huisarts ging klagen, wist hij het meteen: depressie. Wij waren misschien wel medeschuldig aan haar neerslachtigheid. Ik kom daarop door het lezen van een wetenschappelijk onderzoek. Tien vrouwen met ernstige depressies en vaak al een lange geschiedenis van medicijngebruik, kregen een botoxinjectie in het voorhoofd om de diepe rimpels boven de neus weg te poetsen. Het fronsen was voorbij en meteen ook de depressie. Op slag hadden ze een glad voorhoofd, keken verbaasd de wereld in en mensen gingen leuker op ze reageren, ze kregen meer contact, sloten zich aan bij een sportvereniging en hadden weer interesse in het leven. Misschien is het leven inderdaad wel veel simpeler dan we denken en krijgen we geen depressies omdat onze ouders te vroeg gescheiden zijn. We creëren ons leed waarschijnlijk helemaal zelf. En als dat kan, dan moet het ook mogelijk zijn om voorspoed te produceren. Misschien is een injectie regelrecht in onze hersenen nog wel effectiever dan slechts in het voorhoofd. De piekergebieden moeten uitgeschakeld worden. De menselijke hersenen zijn sinds de homo sapiens nog met de chimpansee neukte, zo sterk ontwikkeld dat ze de wereld drastisch en onherstelbaar veranderd hebben. Kathedralen, wolkenkrabbers, prachtige boeken, hemelse muziek, maar ook eerloze veldslagen, milieurampen en georganiseerde uitbuiting, het komt allemaal uit onze hersenen. Wij zijn zelfs in staat om door onze hersenen samen te laten werken een land waar men probeerde in harmonie samen te leven te veranderen in een provincie met angst voor mensen met een ander geloof en weerzin jegens vreemdelingen. In vier jaar praten, schrijven, televisieprogramma's en nieuws maken over ontevredenheid en jaloezie zijn we daarin geslaagd. Zelfs deze week waarin een minister die niet capabel is omdat ze niet kan luisteren, alleen maar steeds het zelfde weet te zeggen en regeren en heersen telkens door elkaar haalt, grote blunders begaat, maken we weer allemaal de zelfde fout. In plaats van de botoxnaald erin om het gezeur en gediscussieer over niets lam te leggen, biedt elk nieuwsprogramma en elke krant de gelegenheid aan de nietszeggendheid zich te laten horen. In plaats van beschaamd de andere kant op kijken, staren we belust op sensatie naar de keizer zonder kleren, alsof de naakte lelijkheid iets is dat onze aandacht verdient. De menselijke hersenen zijn machtig. Ze maken gezond en ze maken ziek. Genoeg aandacht voor een probleem en we kunnen erop wachten tot iedereen er zwaar onder lijdt. Aanvankelijk had een enkele ouder wordende man een erectieprobleem en hij zag het niet als probleem, maar als logisch gevolg van het ouder worden. Zijn vrouw zag het al helemaal niet als vervelend, maar als kans om eindelijk wat rust te nemen. Maar toen werden middelen ontdekt die het bloed weer lieten stromen naar de mannelijke trots en glorie. Eerst moest natuurlijk duidelijk gemaakt worden dat er veel meer mannen met dit probleem zijn dan het toe willen geven. Daar begon het mee. Al snel werden de berichten steeds luider: alle mannen boven zestig hebben er wel eens last van. Ik kies met opzet die leeftijd omdat ik deze week achtenvijftig geworden ben en er niets voor voel bij die mannen te worden gerekend. Daarna waren de mannen tussen veertig en zestig aan de beurt. Bij hen kwam het ook plotseling veel voor werd ons verteld en laten we er maar over praten en er de ogen niet voor sluiten. Maar een bericht van het congres van de Amerikaanse organisatie voor pediatrie spant toch wel de kroon. Ook onder mannen tussen de achttien en vijfentwintig blijken er erectieproblemen voor te komen. Als kinderartsen zich er al zorgen over maken! Logisch dat iedereen met een jongeheer tussen de benen inmiddels aan de ziekte lijdt. Er is voldoende over geneuzeld om het de dimensies van een epidemie te verschaffen en het wordt zaak eens na te gaan hoeveel mannen hem nog zonder probleem overeind krijgen. Alles doen we met onze hersenen en onze hersenen vormen ook nog een groot netwerk waarmee we de dingen kunnen doen die ver boven onze mogelijkheden lijken uit te gaan. Ik lees toevallig net een stuk waaruit blijkt dat mensen door veel te bidden hun hoge bloeddruk hebben verlaagd. Als dat allemaal kan, moet het ook mogelijk zijn om mijn prostaatkanker weg te krijgen. Op de dag dat ik hoorde dat ik het had, wilde ik nooit meer buikspieroefeningen doen. Ik vond het ineens vreemde ijdelheid, die ongepast was voor iemand die aan het aftellen was begonnen. Al die tijd heb ik niet meer naar het buikbankje omgekeken. Geleidelijk werd het gebruikt om er de spullen van mijn kleindochter op te leggen: pakken pampers, billenschoonmaakdoekjes, rompertjes en minischoenen. Maar ik heb ze aan de kant geschoven. Ik ga weer op die buikbank om met mijn hersenen mijn spieren te ontwikkelen als een jonge vent, die nog alles voor zich heeft en ik gebruik bidbotox om mijn zorgen weg te spuiten. Terug