Week 36 -2006
Boosheid maakt je sneller oud, lees ik in de Daily Mail en ik geloof dat onmiddellijk. Elke ochtend maak ik op het internet een rondje Britse kranten om me op de hoogte te houden van het gezondheidsnieuws.
Dat boze mensen sneller oud worden nieuws is, komt omdat iemand in de Verenigde Staten het onderzocht heeft. Je krijgt er hoge bloeddruk, hoofdpijn, spijsverteringsproblemen, eczeem, astma, depressies, attaques en hartklachten door, en ook je longfunctie gaat door chronische boosheid snel achteruit zodat je kortademig je einde tegemoet snelt. Voor het gemak nemen we aan dat onderzoeken waaruit percentages voortkomen ons iets over de werkelijkheid vertellen. Voor mij is het in dit geval niet nodig, want ik wist het al lang. Marion's oma en een hele reeks van haar altijd glimlachende tantes waren en zijn het bewijs van de veronderstelling, zij het van het omgekeerde. Die Indische tantes waren altijd even vriendelijk en inschikkelijk, toonden niets van een opgewonden temperament, en werden dan ook nooit een dag ouder, maar kregen altijd hun zin omdat ze zo lief werden gevonden. Hun dochters hadden geleerd assertief te zijn en van zich af te bijten. Die hadden het dan ook een stuk zwaarder. Maar zij, de Indische dames, gingen tot op hoge leeftijd naar de avonden van de badmintonclub en dansten elke week bij de Indische vereniging tot ze er zelf (of hun mannen) bij neervielen. Boosheid stond ver van ze en ze voelden intuïtief aan dat boosheid niet goed voor de mens is.
Dat inzicht lijkt te zijn verdwenen en we hebben inmiddels te maken met een epidemie van nijd. Steeds vaker kom ik boze mensen tegen. Bij de kassa's van de supermarkten, in de tram, op school. Het lijkt of we onszelf na een lange periode van beschaving - door barbaren vaak spottend politieke correctheid genoemd - toestaan alle frustratie die we hebben om te zetten in een golf gal. Nederlanders zijn boos en zeggen alles wat ze vinden tegen iedereen. Boos op de Nederlandse Spoorwegen omdat de treinen niet op tijd rijden, boos op de voetbalclub omdat die niet kampioen geworden is of een voetballer heeft aangekocht die de toeschouwers niet willen zien, boos op de moslims in de straat omdat voor iets anders bidden dan wij, boos op de minister omdat er kinderlokkers vrij rond lopen, boos op de dokter omdat hij kanker bij ons ontdekt heeft, boos op iedereen.
In haar ijver om een goed journalistiek stuk te schrijven heeft de journaliste van de Daily Mail de British Association of Anger Management geraadpleegd. Daar in Engeland is het al net als bij ons: er is een vereniging voor werkelijk alles. Bij die associatie heeft men uitgelegd dat boosheid eigenlijk een kwestie van hormonen is en hoe mensen ermee omgaan. Er blijken exploderende mensen en imploderende mensen te bestaan. De exploderende medemens gaat van boosheid over naar woede en is dan schadelijk voor zichzelf en voor anderen in de omgeving. De implodeerder pot de boosheid in zich op en schaadt alleen zichzelf. Die laatste categorie is dus wat socialer.
Hoe hebben die onderzoekers eigenlijk vastgesteld dat bijna een derde van de mensen chronisch boos is en daar gezondheidsschade door heeft? Zeshonderdzeventig vooral blanke mannen in de omgeving van Boston moesten een vragenlijst invullen. Het ging om vragen over wantrouwen, verwijt, cynisme en voortdurende frustratie. Hoe vaak worden we gekleineerd en belazerd voordat we kwaad worden? Hoe vaak moeten we voor onze urgente problemen naar antwoordapparaten luisteren die vertellen dat we een menuutje krijgen en dan een nummer dienen in te drukken om in een volgend menu te belanden? Dat gaat zo lang door tot we nergens meer naartoe kunnen en nog steeds onze klachten niet hebben kunnen uiten. Hoe vaak betalen we rekeningen van diensten en spullen die we helemaal niet willen, maar waar we niet meer vanaf kunnen? Hoe vaak worden we op ongelukkige momenten gebeld door mensen die aan ons hoofd zeuren omdat ze iets willen verkopen? Hoe vaak hebben we in de krant gelezen wat er mis is in de wereld en hebben onze politici er toch nog niets aan gedaan? Klungels zijn het, die te ver van de gewone mensen afstaan om te begrijpen wat er leeft. Hoe vaak komen we thuis met iets wat we gekocht hebben en blijk je het niet te kunnen bedienen omdat je de handleiding van driehonderd pagina's niet kunt lezen doordat het in te kleine lettertjes is gedrukt? Gewoon menselijk contact ontbreekt steeds vaker en dat is jammer want door de suggestie van een glimlach of een vriendelijke blikwisseling verdampt meestal snel alle boosheid. Dit is echter de eeuw van de boosheid.
De wereld wordt inmiddels bewoond door een vloeibaar gas volkje. Er hoeft maar een lucifer bij te worden gehouden en twee miljard van de zes miljard gasatoompjes vliegen met een knal tegen elkaar op. Als ze daar tenminste niet al te ziek voor zijn geworden door een leven van chronische achterdocht en boosheid. Strijders voor de islamitische, christelijke of wat voor jihad dan ook die met eczeem kampen of naar adem snakken knallen natuurlijk niet zo hard.
Van de week zat ik tussen de tantes van Marion die naar Arnhem waren gekomen omdat het indo-monument dat Marion en haar zus gemaakt hadden werd onthuld. Ze dronken een kopje koffie en aten een dun plakje spekkoek en waren heel tevreden dat er weer een gelegenheid was dat ze elkaar zagen. Wat hadden ze toch een prachtleven. Voor weinig geld met de regiotaxi naar reünies, herdenkingen, Indische middagen en nu weer de onthulling van een monument, ook al ontging hen misschien enigszins waarvoor het nu precies was. De tantes waren allerminst boos. In tegendeel. En ik weet zeker dat ze stuk voor stuk erg oud zullen worden zonder in ademnood te raken of verhoogde bloeddruk te krijgen.



Terug