Week 12 -2008 Enkele maanden geleden las ik dat het thema van de boekenweek van 2008 'Van oude mensen…' zou worden. Daarom vroeg ik mijn uitgever of het voor die gelegenheid passend was een aantal van de stukjes over de ongemakken van het leven te bundelen. De malheur die ik in mijn leven meemaak is niet indrukwekkend, maar het zijn wel de typische zeurderige probleempjes die mensen die eeuwig jong willen blijven niet wensen. Plassen, poepen, neuken, het wordt allemaal enigszins aangetast door de metaalmoeheid die ouder wordende lichamen nu eenmaal mee moeten maken. De winderigheid neemt toe, alles knarst en piept, maar je moet toch verder tot je uit de lucht wordt gehaald. Mijn uitgever vond het geen goed idee, want ik schreef toch immers over mijn ziekte. Over typecasting gesproken. Mijn leven lang probeer ik aan de categorieën waarin ik schijn te moeten worden opgeborgen te ontsnappen. Ik hield nog even aan, maar ze legde uit dat de vertegenwoodigers er niets in zagen en die moesten het toch bij de boekhandels op de tafel zien te krijgen. Vertegenwoordiger? Mijn vader was er een en ik was trots op hem. Hij kon alles verkopen. Maar zoals mijn vader worden ze tegenwoordig niet meer gemaakt. Ze hebben nu een cursus sales management gevolgd en weten uitsluitend hoe men logo's moet slijten. Het mijne is prostaatkanker. Ik heb blijkbaar geen keus en moet maar met zo'n label zien te leven. Daarom gaf ik het idee van een boek op. Begrijpt niemand dan dat kanker slechts een metafoor is voor het ouder worden, een gecondenseerd proces waarin alles wat vervelend is aan de laatste fase van het leven dramatisch wordt versneld? De schrijfster die het boekenweekessay heeft geschreven heeft de voordelen van het glijmiddel ook als belangrijkste thema in haar werk, maar mist de kanker en is daarom alleen maar oud. In hoeverre verschilt dat van de avonturen van mijn door de behandeling opgedroogde piemel, die geen kliersappen meer maakt en daarom ook met iets glibberigs geholpen moet worden bij het binnenschuiven? Er is overigens bij ouder worden en kanker veel meer aan de hand dan alleen die kwaaltjes. Ik kan nog mooie dingen denken en mijn geheugen is ook goed. Toen ik twintig of dertig was wist ik niet zoveel als nu. Iemand vroeg me deze week over verschillende methoden waarop men in andere samenlevingen ziektes vaststelt. Spontaan kon ik wel vijf kleurrijke manieren opsommen. "Heb je daar wel eens over geschreven?" vroeg hij. De tijd ontbreekt om het allemaal door te geven, het op papier te zetten hoewel mijn vingers tintelen. Dat is misschien wel het ergste aan ouder worden, dat je beseft dat alles verdwijnt voor je er iets mee hebt kunnen doen. Pure kapitaalvernietiging. Hans is van mijn leeftijd. Sinds hij zakelijk en in zijn huwelijk averij opliep heeft hij zijn leven vereenvoudigd. Hij woont alleen, maakt overdag schoon om geld te verdienen en de avonden gebruikt hij om jazzmuziek te maken. Alles wat tegenzit verwerkt hij op zijn contrabas. Onlangs vertelde hij me over zijn vader. 'Die ouwe' noemt hij hem liefkozend. Zijn vader is eveneens iemand die zijn leven lang veel van muziek hield en de bas bespeelt. Het verschil is eigenlijk alleen dat de zoon aan de snaren plukt en de vader ze strijkt. In de stad waar de vader woont richtte hij vijftig jaar geleden het kamermuziekorkest op. Bij de leden thuis werd regelmatig geoefend en soms werd ergens opgetreden. Hans' vader kocht de bladmuziek en beheerde die. Hij is het oudste lid van het orkest en de enige die nog van de begintijd over is. Nu hij boven de tachtig is, strijkt hij wel eens een valse noot. De dirigent die sinds anderhalf jaar het groepje leidt heeft besloten dat de oude heer niet meer mee kan spelen. Hijzelf vindt echter dat hij nog prima musiceert en vecht voor zijn recht te spelen. Hij wil zijn leven voortzetten zoals hij dat gewend was. Veel mogelijkheden heeft hij niet, maar hij beheert in ieder geval de bladmuziek. Hij ging naar de muziekschool waar de muziek bewaard wordt om het er weg te halen. Ongelukkig genoeg was daar juist ook de dirigent. Het werd onmogelijk om de bladmuziek zo maar mee te nemen en er ontstond een discussie over wie de bladmuziek eigenlijk bezit, degene die het gekocht heeft of het orkest. Of de eenentachtigjarige nu te heftig bewoog of dat hij met opzet met zijn hand naar het gezicht van de dirigent ging is niet duidelijk, maar die laatste lag op een gegeven moment op de grond. Hans' vader werd naar het politiebureau meegenomen wegens geweldpleging. Dat is oud worden. Niet meer mee mogen doen. Denken dat de bladmuziek van jou is en niet begrijpen dat van elk mens verwacht wordt dat je met gratie vertrekt als de anderen verder gaan met muziek maken en jou daar niet bij nodig hebben. Degenen die menen dat ze de eeuwige jeugd hebben vooral niet storen. Terug