Week 35 -2008 In een van mijn medische vakbladen lees ik dat naarmate je een beter inkomen en meer opleiding hebt je meer kans hebt om ondanks je kanker wat ouder te worden. Deense onderzoekers zijn daar achter gekomen nadat ze de gegevens van meer dan de helft van alle mensen bij wie in Denemarken tussen 1994 en 2003 kanker was vastgesteld hadden beoordeeld. Een jaar na het stellen van de diagnose was nog 62% van de mannen en 72% van de vrouwen met minder inkomen en minder opleiding in leven. Als je meer geld had en langer had doorgeleerd was dat 73% en 82%. Als ik zulk nieuws lees weet ik niet goed of ik blij of droevig moet zijn. Hoe rijk moet je zijn om oud te worden? Hoeveel jaren moet je in de schoolbank gezeten hebben om aan het eind van je leven er nog een aan toe te voegen? Hoe moet ik me bovendien voorstellen dat geld bijdraagt aan je overleefkansen? Is het leven zo leuk als je rijk bent, dat je er niet over denkt het hoofd in de schoot te leggen, jezelf naar het hiernamaals te laten brengen? Al dat onderzoek ook. Het brengt me voortdurend in de war en draagt nooit bij aan de oplossing van mijn probleem. Ik wil gewoon de spreekkamer van mijn uroloog uitlopen nadat hij me verteld heeft dat er onderzoek gedaan is waaruit blijkt dat die psa helemaal niets betekent, dat je ook met een hoge psa honderd kan worden. Dat vind ik pas leuk onderzoek. Wat moet je met de bevestiging van een van de oudste levenswetten? Er is nu eenmaal altijd verschil tussen mensen. In het leven is vrijwel alles oneerlijk verdeeld. Soms protesteren we daartegen omdat het tegen ons rechtvaardigheidsgevoel in gaat. Ik heb echter nog nooit een actiegroep gezien die zich inzet voor de minder bedeelde kankerlijer. Nog nooit een spandoek tegengekomen met "Meer geld voor de modale kankermannen en -vrouwen". Het gevonden verschil tussen rijke, geschoolde mensen en arme schoolverlaters lijkt onder andere verband te houden met roken. Juist mensen die het op school niet goed deden en daardoor ook mogelijk niet zo'n goed verdienende baan kregen roken namelijk. Ze hebben ook het meeste moeite ermee te stoppen. Rokers geloven ook helemaal niet dat je van roken eerder dood gaat, wat ze ook op school gehoord hebben. "Laat me één statistiekje zien waaruit blijkt dat mensen die niet roken geen longkanker kunnen krijgen", zeggen ze en denken slim te zijn. Ze protesteren liever omdat het sinds het rookverbod niet meer zo gezellig is in de kroeg dan op de barricaden te gaan om even oud en gezond te mogen worden als degenen die negens en tienen haalden. Kennis draagt altijd bij aan je mogelijkheden om te overleven. Voorkennis helemaal. Niet alleen op de beurs, maar ook bij het voorkomen van allerlei rampspoed in je lichaam. Bij prostaatkanker lijkt dat bijvoorbeeld vrij duidelijk. Als je heel goed je best gedaan hebt bij de biologieles weet je misschien van het bestaan van lycopeen, de stof die de tomaten rood kleurt. Het is een krachtige antioxidant. Dat wil zeggen dat het een rol speelt bij het voorkomen van kanker, met name prostaatkanker. Als je het niet bij biologie gehad hebt, dan stond het waarschijnlijk in een klein artikeltje op de wetenschapspagina van je krant. Die krant lees je omdat je door je opleiding ervan overtuigd bent geraakt dat je je kennis bij moet houden. Nu kwam men er al snel achter dat je die tomaten niet rauw moet eten om je kansen te verbeteren. Tomatenpuree moet je hebben. Ook dat is door wakkere journalisten opgepakt en ze hebben erover bericht. Dus het dagelijks menu van iemand die geen zin in kanker heeft bestaat uit vooraf een tomatensoepje, als tussengerecht een simpele spaghetti Bolognese, en als hoofdgerecht een stukje vis met tomatensaus. Als je nog beter bij de les bent, dan heb je deze week in de krant gelezen dat onderzoekers van de Ohio State Univesity in Columbus ontdekt hebben dat vooral opnieuw opgewarmde tomatensaus de lycopeen gemakkelijk aan het bloed afgeeft. Dat komt omdat gewone lycopeen recht is, maar hij moet krom zijn om in het bloed te kunnen worden opgenomen. Dus de allerbijdehandste kinderen in de klas des levens maken eens per week een flinke pan pastasaus en warmen die de rest van de week op, zodat de lycopeen krom trekt. Zo stel ik me voor dat kennis bijdraagt aan de mogelijkheden jezelf te beschermen tegen een vroeg afscheid. En dat niet alleen. Je zorgt ook dat je goed op gewicht blijft, eet verstandig en rent een rondje. Als je rijk bent is dat gemakkelijker want dan woon je in een wijk met minder fastfood restaurants en meer wandelpaden. Ja, dat hebben onderzoekers ook allemaal ontdekt. Die Deense onderzoekers gooien echter roet in het eten in plaats van lycopeen. Voor vrijwel alle kankersoorten geldt dat een hogere opleiding en meer inkomen voor langer overleven zorgen. Alleen bij prostaatkanker en bij borstkanker is het nou net andersom. Het is een klap in mijn gezicht. Wat een tegenvaller. Ik moet me opnieuw instellen en besef dat ik de prostaatkanker als een statussymbool moet zien. Zoals dat vroeger met tuberculose was. Vooral creatieve gevoelige kunstenaarstypes kregen dat. Met wie goed verdient en lang heeft doorgeleerd loopt het gewoon dramatisch af. In de overlijdensadvertentie komt te staan: 'Hij dacht slim te zijn en at dagelijks kromme lyopeen, maar het heeft niet mogen baten.' Terug