Week 51 -2008 "Waarom heb je dat dan niet gedaan?" hadden zijn vrienden hem gevraagd toen hij hen erover vertelde. Bij hem was prostaatkanker vastgesteld. Kwaadaardig maar nog in het kapsel. Wat waren zijn opties? Weghalen voor het te laat is, werd hem geadviseerd. Opereren was eigenlijk het enige dat radicaal de dreiging in zijn leven uit de wereld zou kunnen helpen. Les één van de kankerologie: In een orgaan dat je niet meer hebt kun je geen kanker meer hebben. Pas begin vijftig was hij en de operatie is niet zonder risico's voor de kwaliteit van leven. Potentiële problemen met plas, poep en potentie omdat in het operatiegebied belangrijke zenuwen lopen. Van alles had hij ondernomen om te voorkomen dat het nodig was, maar de psa steeg onverbiddelijk. Uiteindelijk had hij zich laten opnemen. Een kankerheld. In het uur van de waarheid doen waarin je gelooft. Al een paar weken na de operatie was hij naar Australië gegaan om er foto's te nemen. Deels om te bewijzen dat hij de baas over de kanker was en deels omdat hij begreep dat je je dagen moet vullen met de bezigheden waar je het meest van houdt. Toen ik hem via de telefoon vertelde dat ik besloten had om de HIFU te ondergaan was het al weer zes maanden nadat hij geopereerd werd en hij was net overgegaan van de grote op de kleine luiers. Of een seksueel leven nog mogelijk was vroeg ik hem niet. Hij werd enthousiast toen hij hoorde dat ik me in Antwerpen met de nieuwe therapie liet behandelen. Hij had nog maar kort geleden in een Belgische krant iets over de HIFU behandeling gelezen. Zoals dat in de media nu eenmaal gaat was het een rechtlijnig bericht geweest. Kranten kunnen niets met komma's en maren. Alles moet worden teruggebracht tot vierhonderd woorden en een heldere boodschap bevatten. Iets is slecht of goed. Men had voor het laatste gekozen: HIFU even effectief als operatie en minder nadelen. Dus toen hij zijn vrienden erover vertelde en de vraag kreeg waarom hij niet tot de HIFU had besloten kon hij niets anders zeggen dan dat hij die krant op het moment dat hij de beslissing moest nemen nog nooit gelezen had. Soms is de kennis die je nodig hebt gewoon nog niet beschikbaar en het is zuur als je er toegang toe krijgt vlak nadat je de beslissing hebt genomen. Iets dergelijks overkwam mij toen ik drie dagen na mijn behandeling het redactionele commentaar las in het British Medical Journal. Dat ging over de Antwerpse aanpak. Overtuigend bewijs voor effect was er nog niet. Het was allemaal nog te nieuw. De verschillen tussen de onderzoeken die gedaan waren maakten beoordeling moeilijk. En hier en daar leek belangenverstrengeling door sponsoring van de makers van de apparatuur die bij de behandeling nodig is een rol te spelen. De nadelen werden in het medische vakblad ook nog op een rij gezet. Bij zestien tot eenendertig procent van de mannen kwam het ondanks behandeling toch terug. Elf tot zestien procent van de mannen had ernstige plasproblemen van de behandeling overgehouden. En impotentie trad op bij twintig tot zesenzestig procent van de heren. Voorlopig zagen de deskundigen nog geen plek voor deze aanpak. Was ik met open ogen in de klassieke medische val getrapt, waar ik beter dan wie ook van op de hoogte ben? De Medical Nemesis: een mensen verslindende medisch-industriële cultuur die steeds nieuwe ziekten en behandelingen daarvoor moet ontdekken om zichzelf in leven te houden, maar geen oog meer heeft voor de belangen en afwegingen van de mensen die het ondergaan moeten. Waren de vele buitenlandse reizen van mijn Belgische uroloog bezoekjes die door de makers van het apparaat waarmee hij werkt werden betaald en was het doel ervan dat hij zijn collega's overtuigde? Of was hij een gevierd academicus, die men overal graag wilde horen spreken? Het probleem dat ik hem ooit voorgelegd had was volgens mij duidelijk geweest. De hormonale behandeling was bij me uitgewerkt. De psa ging toch omhoog en er woekerde ergens in mijn lichaam nog iets onheilspellends. Ik moest overwegen wanneer ik er nog een medicijn bij zou gaan gebruiken: die rottige buikprik. Die had ik al een tijd gebruikt en dat was me absoluut niet bevallen. Ik werd er een andere man door en mijn lustgevoelens verdwenen. Was er niet toevallig nog een andere optie? Na grondig overleg met mijn urologen en intensieve speurtochten op het internet had ik uiteindelijk besloten die HIFU te laten doen. Bij mijn ontslag uit het ziekenhuis, drie dagen voor ik het artikel las, vroeg ik hem of hij ver genoeg van mijn vitale zenuwen was gebleven. "Nee," zei hij. "Ik heb de zenuwen niet kunnen ontzien, want dan hadden we het net zo goed niet kunnen doen. We wilden alle ons bekende kwaadaardige cellen vernietigen en niet een deel laten zitten. Als er niet stiekem ergens in je lichaam toch nog micrometastasen zitten, heb je geluk gehad en ben je ervan af." "Maar mijn seksleven dan?" vroeg ik en voelde me misselijk worden. Mijn lustgevoelens mogen voorlopig gered zijn omdat ik geen prikken in mijn buik ga krijgen, maar dat gaat dan wel ten koste van de erecties. Je kunt in het leven blijkbaar niet alles krijgen. Waarom moet ik nu verder op mijn odyssee langs alle geheimen van de mannelijke potentie? "Je kunt altijd pillen slikken of met een pompje werken," antwoordde hij troostend. Het trekt me niet: seks met een pompje. Terug