Week 38 -2009
Een broeierige avond in Rome. Marion en ik eten op een terras langs de straat. Pasta al limone en een glas Brunello di Montalcino. Van binnen komt muziek. 'The best is yet to come' hoor ik zingen en zo is het maar net. Welzijn, als dat glibberige begrip werkelijk iets betekent, wordt het beste gekarakteriseerd met de zin uit dat liedje. Het beste ligt nog voor ons en daar zijn we blijmoedig op weg naartoe.
Een eenvoudige bloedtest kan dat gevoel zo maar op slag veranderen. De PSA test, die in 1986 werd ontwikkeld om prostaatkanker vroegtijdig op te sporen, doet volgens onderzoekers meer kwaad dan goed. Voor elke man wiens leven gered wordt door het op tijd herkennen van de prostaatkanker worden er vijftig doodsbang gemaakt met de mededeling dat ze kanker hebben, ten onrechte behandeld en loopt nog eens een derde allerlei vervelende hinder op ten gevolge van die behandeling. Ze zullen voortaan moeten leven met het idee dat ze het beste achter zich hebben. De onnozelheid die hoort bij de mensen die denken dat het leven eeuwig duurt raken ze kwijt en er is altijd schaduw, ook op de zonnigste dagen.
Toch ben ik blij dat ik die test ondergaan heb, want ik behoor tot de mannen bij wie de kanker erg kwaadaardig bleek te zijn en het is waarschijnlijk door alle behandeling die ik tot nu toe kreeg dat ik nog in Rome zit vlak bij Villa Borghese. Van mijn perspectief uit gezien is die test dus waarschijnlijk zinvol. Jammer voor die vijftig mannen die denken dat het heel beroerd met ze gesteld is en wier leven doorkruist wordt door de fatale uitslag. Allemaal speciaal om mij te redden, of mij in elk geval wat extra tijd te geven om de boeken te schrijven waar ik nog niet aan toe was gekomen en om te spelen met mijn kleindochter.
In de Verenigde Staten zijn tussen 1986 en 2005 56.500 levens gered dankzij de PSA. Er zijn door die test echter 943.500 mannen die nooit zouden zijn doodgegaan aan hun gezwel en het waarschijnlijk nooit hebben opgemerkt. Wel is het mes erin gezet, werden ze bestraald of chemisch gecastreerd. Impotent en urine lekkend zitten ze dan in Rome. Of als ze dat te ver weg vinden en geen zin in een lang reis per vliegtuig hebben zitten ze bij Pinokio in Disneyland. Of misschien vliegen ze nooit meer en gaan ze maar helemaal nergens naartoe, want wat heeft het nog voor zin?
In Amerika zit de revolver nu eenmaal los in de holster. Snel ingrijpen. Geen risico nemen. In Europa is de aanpak wat anders. Daar wachten artsen meestal af om te zien hoe de tumor zich gedraagt en gaat hij heftig te keer dan kan er alsnog van alles worden ondernomen. Maar toch… Ook in Nederland valt het woord dat alles verandert. Kanker. Wie kan dat neutraal aanhoren? Het is het eerste bericht vanaf de andere kant van de Hades. Het doet ons beseffen dat er iets anders bestaat dan een morgen vol beloften.
In mijn dagblad zie ik dat een monter medisch team uit Rotterdam een plan heeft ingediend voor de nationale wetenschapsprijs. Ze willen een spoorboekje maken met daarin de route die prostaatkankerpatiënten moeten bewandelen. Dit doen, dat laten. Of juist andersom. Ze beloven vast dat als ze de prijs winnen ze van het geld het boekje gratis zullen drukken en verspreiden. Alsof ze de jury willen beïnvloeden.
Hebben we zo'n boekje nodig of zullen we die PSA test maar in een kast opbergen en er niet meer uithalen? Vijftig mannen die gewoon aan ouderdom overlijden zonder te weten dat ze diep in hun intieme orgaan een gezwel hebben zitten, en één man die te jong sterft omdat de kanker voortwoekert zonder dat er op tijd iets aan gedaan kan worden.
Volgende week heb ik een afspraak met mijn uroloog. Op tijd moet ik mijn PSA laten prikken, anders hebben hij en ik zo weinig te bespreken. Dan blijft het bij hoe de vakantie was en hoe het gaat op het werk. De bloeduitslag moet vertellen hoe het met de kanker gaat. Een andere manier is er niet. Het bloed is geprikt en vanmiddag bel ik op om de uitslag te horen zodat ik die weer aan mijn uroloog door kan geven. Dan kunnen we volgende week bekijken wat dat voor gevolgen heeft. En ik weet nu al: "You may think that you have flown, but you've never left the ground. The best is yet to come."



Terug