Week 42 -2009 Elizabeth Blackburn, Carol Greider en Jack Szostak hebben de Nobelprijs 2009 gewonnen omdat ze ongeveer vijfentwintig jaar geleden het enzym telomerase gevonden hebben. Dat is een stofje dat aan het einde van de chromosomen zijn werk moet doen. Het zorgt ervoor dat die lange slierten erfelijk materiaal, die zich ons hele leven steeds weer moeten delen om nieuwe cellen te maken niet gaan rafelen en slijten. Als ze dat namelijk doen gaat het met onze celdeling niet meer zo soepel. Telomerase is ook wel beschreven als het plastic uiteinde van chromosoomveters. Wordt het aan het uiteinde een rommeltje dan treden er fouten op bij de celdeling en die bezorgen ons ouderdom en gezwellen. Wie iets vindt om telomerase onder controle te krijgen heeft ook iets tegen kanker gevonden. Je vraagt je af waarom nog niemand erin is geslaagd om in de afgelopen vijfentwintig jaar een behoorlijke vetereindecontroleur te vinden. Maar steeds meer geleerden vertellen dat de race op zijn hoogtepunt is. Ze beweren dat ze op basis van wat vijfentwintig jaar geleden gevonden werd nu opwindende ontdekkingen aan het doen zijn. Ja, het wondermedicijn dat ons verlost van de gesel van de wildgroei van de cellen is er bijna, komt eraan, ligt om de hoek voor het grijpen, als… Er volgt echter meestal ook onmiddellijk een waarschuwende opmerking. Verwacht niets op korte termijn, maar over een jaar of tien, twintig zullen we vast iets erg nuttigs ontwikkeld hebben. Leuk hoor! Wat hebben we daar op dit moment aan? Een modeshow van kansrijke kandidaten wordt ons voorgesteld. PinX1. GRN-163L. Wie nog wat geduld heeft zal er misschien door gered worden. P53 is ook zo'n stof die een rol speelt bij een kankervrij bestaan. Het is een gen dat eveneens het zorgenvrij vermenigvuldigen van menselijke cellen garandeert. Deze tumoronderdrukker wordt daarom ook wel de 'guardian angel' of the 'master watchman' genoemd. Kon dat stukje genetisch materiaal maar beïnvloed worden, dan zouden we zo maar vijfentwintig jaar langer leven omdat we de kanker buiten de deur kunnen houden. "Mogen wij meer geld voor onderzoek?" vragen de jongens en meisjes die ook wel een Nobelprijs zouden willen winnen. Deze week hadden nog meer wetenschappers een feestelijke presentatie. Ook zij hadden een levenselixer gevonden dat ons bestaan op aarde met vijfentwintig jaar zal verlengen. Het stofje spermidine zal ons helpen om de gemiddelde levensverwachting van nu tot ruim boven de honderd te brengen. Om de oude dag van al die honderdjarigen te kunnen betalen zal de pensioenleeftijd wel verhoogd moeten worden tot drieëntachtig. De levensduur van schimmels, vliegen en wormen werd door de bollebozen reeds verlengd. Als spermidine door het drinkwater van muizen werd gedaan waren er minder vrije radicalen en die krengen beschadigen niet alleen de lichaamscellen van knaagdieren. De conclusie van de voorbarige vorsers ligt voor de hand: we worden boven de honderd. Er is alleen wat meer onderzoek nodig en kunnen we daar nog wat geld voor krijgen? Journalisten kwamen naar aanleiding van het persbericht overigens tot nog opvallender gevolgtrekkingen: vrouwen zouden meer sperma moeten drinken om oud te worden. Van jonge mannen neem ik aan, want hun sperma zit nog vol spermidine en cellen met gezonde veteruiteinden. Oude mannen doen er overigens volgens weer geheel andere geleerde mannen en vrouwen goed aan een intelligente levenspartner te kiezen, want daardoor bereiken ze een hogere leeftijd. Ook een soort 'beschermengelen' dus. Intelligente vrouwen zullen waarschijnlijk wel uitkijken teveel sperma van vreemde jonge mannen binnen te krijgen en leven zelf misschien weer niet zo lang. Wat dan? Dus daar moet dan ook nog iets op worden gevonden. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er wel heel veel onderzoek gedaan wordt om erachter te komen hoe het menselijk bestaan kan worden opgerekt. Lang, lang, lang, groot, groot, groot, veel, veel, veel. De kwaliteit kan ons aanzienlijk minder schelen. Voor mij staat als een paal boven water dat het menselijk leven eeuwig duurt, zo lang we de condities ervoor maar niet vernietigen. Zuurstof om te ademen, schoon water, spinazie zonder gifstoffen. Het leven vormt een lange sliert vanaf het allereerste ontstaan tot nu toe. Een veter van miljoenen jaren en telkens wordt er weer nieuw leven gevormd dat verder gaat waar de eindjes van de schoenveters van het individu het op hebben moeten geven. Van de week zag ik in het ziekenhuis mijn nieuwste kleindochter. Alles zat erop en aan. Helemaal klaar voor een opwindend leven langs kleuterschool en eerste verliefdheid, langs teleurstellingen en extase. Mijn andere kleindochter mocht haar even op schoot houden en zei zachtjes in haar oor: "Vind je het fijn dat ik je grote zus ben?" Telomerase, p53, PinX1, GAN-163L, guardian angel, spermidine, kunnen we afspreken dat die prostaatkanker na mij zich nog een tijdje rustig houdt en dat ik nog een paar jaar mijn kleindochters mag voorlezen, en ze uitleggen over het nut van het plastic eindje van de schoenveter? Als mijn kleindochters het tenminste leuk vinden om mij als opa te hebben. Terug