Week 32 -2010 Mijn moeder vindt dat ik mooie handen heb. "Net als je vader," zegt ze. Normaal gesproken zou je met die woorden blij moeten zijn, maar sinds eergisteren heb ik gemengde gevoelens als ik naar mijn handen kijk. Op een wonderlijke manier hebben ze iets met mijn kanker te maken en nu ik dat weet ben ik wat gevoelig geworden voor opmerkingen over handen en vingers. De PSA is vreselijk onbetrouwbaar als het aankomt op het vaststellen of je prostaatkanker hebt. Toch wordt deze test er jaar in jaar uit voor gebruikt. Duizenden mannen in ons land maken zich regelmatig zorgen over de hoogte van het Prostaat-Specifiek Antigeen. Mannen met een hoog PSA blijken echter bij nader onderzoek soms helemaal geen prostaatkanker te hebben, terwijl mannen met een laag PSA juist wel in de prijzen vallen. Zelfs mannen met een PSA onder de 4 en dat is toch de grens waarboven een dokter verder gaat onderzoeken, kunnen niet helemaal gerust zijn. De uitkomst van zo'n test zou voor zekerheid moeten zorgen, maar het tegendeel lijkt eerder waar te zijn. Vandaar bijvoorbeeld dat 75 procent van de mannen in de Verenigde Staten bij wie een niet agressieve vorm van prostaatkanker is vastgesteld voor alle zekerheid toch een agressieve vorm van behandeling ondergaat, met alle ellende van impotentie, luiers en veranderingen in lichaamsbouw en persoonlijkheid op de koop toe. Er is flink gezocht om een betere voorspeller te vinden, maar er is nog niets gevonden. Je vraagt je soms af waarom artsen nog altijd blind de PSA laten bepalen, want zelf zijn ze ook nog al ontevreden over de povere gevoeligheid van de PSA. Ik heb een voorstel. Mannen die zich ongerust maken en zich afvragen of ze mogelijk prostaatkanker hebben gaan gewoon zichzelf testen. Zo moeilijk kan het niet zijn, want veel onbetrouwbaarder dan via een PSA lijkt het nauwelijks te kunnen. Wat te denken van de lengte van de ringvinger om vast te stellen of je prostaatkanker hebt? Mannen met een lange ringvinger kunnen in de rechterrij gaan staan. Ze kunnen meteen doorlopen naar een arts. Mannen met een lange wijsvinger en een relatief korte ringvinger mogen naar huis. Niets aan de hand. Tot mijn spijt moet ik erkennen dat ik niet zo humoristisch ben dat ik het zelf heb bedacht. Dit hebben onderzoekers in Korea gevonden. Mannen, ouder dan veertig jaar, met plasproblemen die hun dokter bezochten werd gevraagd hun hand op tafel te leggen en die Koreaan legde een centimeterlatje langs de vingers. Mannen met een langere ringvinger bleken een twee keer zo'n grote kans op een verhoogde PSA te hebben en maar liefst drie keer zo vaak werd bij hen prostaatkanker vastgesteld. Ik kijk naar mijn eigen hand. Zo ziet toch een normale hand eruit? De ringvinger is toch altijd een stuk langer dan de wijsvinger? Tja, ik kijk natuurlijk nooit bij andere mannen naar de lengte van hun vingers. Het is bijna net zo beschamend als in een urinoir een blik over het scheidingswandje werpen om te checken of je maat wel voldoet aan het gemiddelde. Het schijnt allemaal nog te verklaren te zijn ook. Uit andere onderzoeken was al gebleken dat mannen met een lange ringvinger gezonder zijn en meer succes hebben. Ze hebben minder kans op hartziektes, meer kans om voor een examen te slagen, ze zijn vruchtbaarder en zelfs blijkt dat ze harder kunnen lopen. Dat alles zou te danken zijn aan blootstelling aan testosteron toen wij mannen nog lekker ontspannen in de baarmoeder ronddobberden, als op een luchtbed in de Middellandse Zee. Hoe groter het verschil tussen wijsvinger en ringvinger des te groter ook de kans op prostaatkanker. Rechterhand nemen, centimeterlint zoeken - natuurlijk weer nergens te vinden - vanaf de plooi met de hand tussen middenvinger en andere vingers leggen, lengte vaststellen, en rekenmachine zoeken om de ringvingerlengte op die van de wijsvinger te delen. 1,08. Het ziet er beroerd voor me uit. Mannen die gedurende hun leven een ongelukje met de zaagmachine gehad hebben zullen waarschijnlijk niet veel aan de test hebben. Om te volgen hoe het met je gezwel gesteld is kun je het centimeterlint in het naaikistje van je vrouw laten liggen, want je hoeft er niet op te rekenen dat je ringvinger zal gaan krimpen. Ben je echter PSA-naïef en weet je nog niet van het bestaan van prostaten, maar hoor je op verjaardagen mannen erover praten zoals vrouwen soms de ongesteldheid bespreken, en maak je je zorgen, kijk dan eens naar die mooie handen van je. Terug