Week 36 -2010 Ed van der Elsken keek zondagavond brutaal mijn huiskamer in. Ik keek naar Zomeravonden waarin Erwin Olaf gast was. Fotografieliefhebber als ik ben verwachtte ik een gesprek over licht en kaders, en televisiefragmenten over en van bekende fotografen. Daarin werd ik niet teleurgesteld en ineens stond ook van der Elsken in zijn blootje op mijn grote scherm en keek me aan, strepen op zijn rechterheup, de markeertekens waar de bestraling zijn weefsels zou gaan teisteren. Netjes legde hij uit dat de verpleegkundige hem gewaarschuwd had dat hij tijdens de radiotherapie zijn penis naar links moest schuiven anders zou die ook geraakt worden. Hij deed het even voor. Het is een fragment uit Bye een film uit 1990. Is het al zo lang geleden? Het is toch pas een jaar of zeven terug dat bij hem kanker werd geconstateerd en hij heel dapper besloot alles wat hem nog wachtte op film vast te leggen. Al twintig jaar is hij dood, de tijd dat een baby verandert in een volwassene. En dan ook nog prostaatkanker. Nooit heb ik beseft dat hij daaraan is overleden. Misschien had ik het wel gehoord maar beslist niet in mijn geheugen opgeslagen omdat ik in dat jaar tweeënveertig jaar oud was en wel wat anders te doen had dan met kanker en de dood bezig te zijn. Geboren in 1925. Hij is dus vijfenzestig geworden. Ik ben nu tweeënzestig. Mijn leeftijd zo'n beetje. Zo eindigen de helden die nooit zullen weten hoe het is om zeventig te zijn. Zijn leefgezel staat naast hem om te helpen bij de aanpassing van het diafragma. "Een beetje meer Rembrandt," zegt hij. Ze draait aan het lensring van de Aaton 16 millimeter camera en de uitgebeten beelden veranderen in een stemmig kunstwerk. Ik voel het deel waar op Ed's lichaam de strepen getrokken zijn al een tijd. Slijtage van de heup denk ik, want zo is het ooit jaren geleden begonnen en de pijn is langzaam maar zeker toegenomen. Verschillende keren heb ik de uroloog gevraagd of het niet slim zou zijn een nieuwe heupkop te plaatsen zodat ik de laatste paar jaar nog lekker kan sporten zonder pijn, maar hij voelt daar weinig voor. "Je weet met die kanker niet waar je aan begint," zegt hij me dan. De laatste tijd wordt de pijn echter steeds intenser. Het komt natuurlijk omdat ik al een paar weken niet meer genoeg heb getraind. Dan trekt de pijn steeds meer langs mijn been naar de buitenzijde van mijn knie. Omdat het voor die heup blijkbaar niet voldoende is, pest hij me ook nog via de achterzijde naar mijn rug toe, zodat ik 's avonds in bed niet meer lekker lig. Ik zou weer moeten rennen en fietsen, maar zodra ik 's morgens wakker ben plof ik achter mijn computer neer en ga verder met schrijven. Ik ben bezig met het boek waaraan ik twee jaar geleden begon en dat mijn magnum opus moet worden. Honderden bladzijden over wat het woord 'gezond' eigenlijk betekent. Ik kan niet meer stoppen, want ik ruik het einde en moet de koorts vasthouden, de behoefte om steeds sneller te schrijven om bij de spetterende finale uit te komen. Zestien uur per dag ben ik er mee bezig. Ineens op zondagmiddag was het zo maar onverwacht klaar. Ik pakte een ontspannend boek ging op de bank zitten, waar ik door de pijn niet goed wist me een houding te geven, sloeg de eerste pagina op en voor ik die uit had viel ik in een diepe droomloze slaap waar ik twee uur later uit wakker schrok. Die zelfde avond zag ik Ed van der Elsken en het leek of hij me wilde vertellen dat de kunst dan lang en groots mag zijn, maar het leven kort. "Kijk naar mijn heup en denk eens na over de jouwe. Weet je zeker dat hij versleten is. Kan het geen uitzaaiing zijn zoals bij mij?" Ik wist niet wat ik hem moest antwoorden. Sinds ik klaar ben met het boek ben ik rusteloos en voel steeds de neiging om weer verder te gaan aan het boek dat af is, mijn meesterwerk, waarin alles wat ik gedaan en gedacht heb bij elkaar moet komen. Ja, het is een beetje eng want het klinkt als een boek waarmee je je leven afsluit, maar dat is heus de bedoeling niet. Ik wil nog lang niet dood. Het zal toch niet zo zijn dat in een paar zomermaanden mijn PSA is geëxplodeerd en ik vol mottengaten zit door de uitzaaiingen? Is de onrust in mijn buik echt wel het resultaat van de onthoudingsverschijnselen van het schrijven, of wil mijn lichaam me laten weten dat er processen op gang zijn gekomen die ik niet meer onder controle kan krijgen? Onzin natuurlijk. Laat me een nieuw project bedenken waaraan ik moet werken zodat het uitgesloten is dat ik mezelf zoals Ed in de spiegel moet aanschouwen en 'Bye' moet zeggen tegen mezelf en alle mensen die me zo lief zijn. Terug