Week 52 -2010 Aan Helena heb ik beloofd om 's avonds als ik haar naar bed breng een deel van het kerstverhaal te vertellen. Dat is een hele opgave voor iemand die allergisch is voor georganiseerde religies. Voor geloof is namelijk de rotsvaste overtuiging noodzakelijk dat men de waarheid in pacht heeft. Daar tegenover staat niet ongeloof maar twijfel. Ik hoop dat de moed om aan alles te twijfelen mijn levenshouding beter omschrijft. Toch wil ik voor mijn kleindochter van vijf de pret van een mooi verhaal niet bederven. Ik pak de globe op mijn werkkamer en breng die naar haar slaapkamer. De verlichting binnenin wordt ontstoken en samen gaan we op het bed staan en kijken naar die kleurrijke wereld beneden op de vloer. "Veel mensen geloven in een god die daar beneden op aarde alles regelt," zeg ik tegen Helena. "Die aarde draait maar en draait maar. Er is kanker en depressie. Ondertussen gaan er oude en jonge mensen dood en er wonen steeds weer nieuwe mensen die van elkaar houden, jaloers zijn, ruzie maken, soms zelfs oorlog, elkaar bedriegen en dat toch ook helemaal niet willen. Op die wereld speelt zich dat kerstverhaal af." Of mijn kleindochter me nog kan volgen weet ik niet, maar ze vindt mijn stem misschien wel leuk en blijft naar me luisteren. Ik ga op de rand van haar bed zitten en zij ligt inmiddels diep onder de dekens. Met haar hand blijft ze de globe die naast haar bed staat ronddraaien. Elke avond als ik haar deze week naar bed breng blijft ze dat doen. De wereld draait maar en draait maar. Om het kerstverhaal over vijf dagen te rekken moet je van goede huize komen. Jozef, Maria die ongetrouwd is maar wel zwanger, volkstelling, van Nazareth naar Betlehem, hotels vol, stal, os en ezel, Jezus geboren, herders, drie koningen. Daar ben je zo klaar mee. Daarom leg ik ook uit over de Romeinen die de halve wereld hadden veroverd en ook in Jeruzalem de baas waren. Ik besluit Johannes de Doper erbij te halen. Die wist immers al voor het zo ver was dat Jezus geboren zou gaan worden en begon met mensen te dopen. "Wat is dopen?" wil ze weten. Jammer dat het zo beroerd met Johannes afliep omdat zijn door en door verwende dochter Salomé slechts voor haar vader wilde dansen als die haar het hoofd van de doper zou geven. Ik laat maar achterwege dat ik bij dat verhaal altijd een vreemd vermoeden van de exacte relatie tussen Salomé en haar vader heb gehad en ik probeer het bovendien allemaal zo te vertellen dat het niet al te gruwelijk klinkt. Zo maar om een gril iemand het hoofd afhakken is niet niks. Helena begrijpt het allemaal wel een beetje. Er gebeuren nu eenmaal immers vreselijke dingen op de wereld. Als we niet kunnen hopen dat het ook anders kan wordt het leven voor menigeen te zwaar. "Het gaat om een kind dat net geboren is, net schoon gewassen is na de bevalling," leg ik uit. "Dat heeft nog niets gedaan. Niet goed en niet verkeerd. Het kan nog alles worden in de wereld. Zelfs iemand die de hele wereld redt. Dat willen we geloven bij elk nieuw kind. En dat denken mensen die in Jezus geloven zeker. Dat Jezus zo'n baby was. Als kinderen ouder worden, dan jokken ze misschien wel eens, of dan snoepen ze iets terwijl ze weten dat het niet mag." Ik weet dat het mij niet is gelukt als een net geboren kind zonder zonde te blijven. Zelfs het ouder worden heeft me niet bevrijd van mijn menselijke onhebbelijkheden en ik vervloek soms mijn zwakke kanten. Ineens vertrouwt mijn kleindochter me toe: "Ik vind mijn linkerhand liever." "Hoezo?" "Gewoon. Hij is liever dan mijn rechterhand," legt Helena me uit. Wij mensen vertellen elkaar verhalen om de mogelijkheid te hebben ons eigen leven te vergelijken met dat van anderen en zo kunnen we met elkaar praten. Ook een kerstverhaal doet dat en ik ben blij dat ik de gelegenheid krijg om met mijn kleindochter over zulke moeilijke dingen als het menselijk geweten te praten. Wat heerlijk dat ze me eraan herinnert dat ieder mens een linkerhand heeft. Dat het beter kan. Die rechterhand is een gegeven, iets wat we wel onder ogen moeten zien, maar met die linker kunnen we wonderen verrichten… Hoe moet ik na het hoofd van Johannes op een schaal in hemelsnaam verder? Het lijkt me wel iets om met de kindermoord in Betlehem verder te gaan. Wat voor gesprek zullen we daardoor krijgen? Ik kijk er met spanning naar uit. Terug