Week 17 -2012 Wie hoort er niet thuis in het volgende rijtje? Robert de Niro, Colin Powel, Francois Mitterand, Harry Belafonte, Ivan Wolffers, Robbie Williams, Dennis Hopper, Nelson Mandela. Ik wil niets zeggen, maar in zo´n rijtje wil je natuurlijk wel staan. Of niet, en zijn er leukere rijtjes maar hoe kun je dan zorgen dat je nooit in dat rijtje komt te staan? Er op tijd bij zijn en bij de eerste signalen de noodklok luiden en naar je dokter toe rennen? Waar moeten we dan op letten? Voor sommige gezwellen is dat misschien enigszins mogelijk, maar bij prostaatkanker? Staat het in mijn medische vakbladen? Ik lees ze trouw. Zodra ik wakker word en twee kopjes espresso heb weggewerkt kruip ik achter mijn computer en begin te werken. Kom maar op wereld, vertel me maar wat er aan de hand is. Mijn medische vakblad brengt me op de hoogte dat het enthousiasme voor het grootschalig onderzoek naar prostaatkanker een beetje over zijn hoogtepunt heen is en tegenwoordig is er enorm veel aandacht voor het zelfonderzoek naar balkanker. Vrouwen hebben hun borsten om eens per maand af te tasten. Zit er wat of zit er niets? Mannen zouden regelmatig de ballen moeten gaan controleren. Een beetje vent is zich testikelbewust. Ik jok het niet. Het komt uit het BMJ, dat voorheen British Medical Journal heette. Zelfs Robbie Williams schijnt zich voor de zoektocht naar extra uitstulpingen van de ballen in te zetten. Wetenschappelijke informatie houdt me scherp en zoiets hoor je niet tijdens een verjaardag ga waar de mannen bij elkaar staan te praten over voetbal. Nooit eens over een andere bal en geïnteresseerd bij elkaar informeren of ze wel regelmatig het klokkenspel controleren. Ik heb op internet gezocht en daar zag ik een spotje van ongeveer 45 seconden waarin allerlei borsten in smaakvolle bikini´s getoond worden en dan verschijnt Robbie in beeld. "Als jullie nou eens niet de hele tijd met die dingen bezig zouden zijn, maar meer naar deze…" Vervolgens grijpt hij bij zichzelf eens lekker onder in de broek en schudt een beetje. "Dan zouden er misschien minder van ons overlijden aan teelbalkanker. Dus controleer ze." Volgens mijn vakblad zouden 50.000 mannen zich tien jaar lang in de onderbroek moeten betasten en misschien wordt er dan één zo´n gezwel gevonden, maar daar is dan nog niet eens behoorlijk bewijs voor. En dat terwijl de eerste verschijnselen van balkanker goed herkenbaar zijn: balpijn. Op dat moment is het vroeg genoeg. Kanker van de kroonjuwelen komt ook niet zo bar veel voor. Prostaatkanker wel, maar dat is helemaal moeilijk om zelf te voelen. En stel dat je de Houdini-act zou kunnen uitvoeren en voorzichtig met je middenvinger bij jezelf naar binnen kunnen dringen om zorgvuldig te onderzoeken of je de prostaat überhaupt voelt en of daar dan bobbels in zitten, dan zou je nog flink wat training moeten hebben gehad om iets te kunnen duiden. Laat me eerlijk zijn, ik heb altijd heel erg mijn best gedaan op de dokters-MULO en heb nooit onvoldoendes gehaald. Eenmaal in de praktijk moest ik voor het algemeen onderzoek regelmatig een zogenaamd touché doen, maar ik voelde me nog wanhopiger dan de patiënt. Zat er een drol of was dat nou een bobbel die er helemaal niet moest zitten. Geleidelijk dacht isk dat ik wel wat begon te voelen, maar te vaak vroeg ik me nog af wat mijn vinger daar in hemelsnaam deed, want een zinvolle bijdrage aan het vinden van grote problemen in die regio viel er niet van te verwachten. Moderne artsen doen het ook nauwelijks nog. Het staat allemaal wel in de boekjes, maar ze laten onmiddellijk bloed prikken en de PSA bepalen. Mocht die verhoogd zijn dan kan altijd nog de middelvinger van stal gehaald worden. Twee - de vinger en de PSA uitslag - weten meer dan één. Dat is maar goed ook, want de PSA is zelf ook een beetje de middelvinger van de bloeduitslagen. Wat moet je ermee als die bijvoorbeeld zeven is? Wat zegt het? Nou ja, dat moet goed gevolgd worden en als het stijgt kan er verder onderzoek gedaan worden. Voor prostaatkanker zou het leuk zijn als mannen zelf iets konden ontdekken om vroege herkenning mogelijk te maken, maar aan de ballen frummelen helpt zeker niet. Je moet het doen op basis van verschijnselen. De woorden van de eerste uroloog die ik zag zitten me nog altijd dwars. "Waarom ben je niet eerder gekomen?" Dat ik een beetje vaker plaste dan voorheen? Wat wil je bij ouder wordende mannen? Het is reuze modieus om via organisaties van patiënten iets aan vroege herkenning te doen, want te laat aankomen met kanker wil niemand. Maar de Robbie Williams voor de prostaatkanker moet nog op het toneel verschijnen en dat komt omdat er zelfs niet zoiets stoms is als aan je ballen voelen of ze nog op de zelfde plaats zitten als de vorige keer. Die andere mannen in het rijtje waarmee in dit stukje begon hebben net zo min als ik ooit geweten waar ze op moesten letten en werden in de nacht door de insluiper verrast. Van De Niro tot Mandela. Ineens was het er. Terug